ترکیب‌ بندی و راهکارهای کاربردی آن در عکاسی – بخش اول

ترکیب‌ بندی یا کومپوزیسیون (composition) در عکاسی قوانین ساده، کارا و خاصی دارد. همیشه در صحبت عکاس‌ها و هنرمندان این اصطلاح شنیده‌ می شود. در این مقاله به توضیح اصطلاح ترکیب‌ بندی و نحوه ی استفاده ی آن در عکاسی می پردازیم.

قوانین ترکیب‌بندی

• به زبان ساده، ترکیب‌ بندی در واقع شیوه‌ی کنار هم قرار گرفتن تمام اجزا در عکس است.
• منظور از تمام اجزا فقط سوژه‌ی اصلی نیست، بلکه دقیقاً همه‌ی آنها است.
• چشم انسان تمایل به دیدن تصاویر به دور از هرج و مرج و دارای ترکیب و نظم خاص دارد.
• در واقع چشم تفاوت ترکیب خوب و ترکیب ضعیف را تشخیص می‌دهد.

قانون یک سوم (Rule of Thirds)

• مهمترین قانون ترکیب‌ بندی است.
• هر عکاسی که تنها چند فریم عکس گرفته باشد با این قانون به‌ خوبی آشناست.
• چشم انسان گرایش به تصاویری دارد که به سه قسمت مساوی تقسیم شده باشد.
• سوژه‌ اصلی در یکی از خطوط این تقسیم‌بندی قرار گرفته باشد.
• برخی از دوربین‌های دیجیتال در ویزور و یا منظره‌یاب خود به شما این امکان را ارایه می‌دهند.
• در این دوربین ها تصویر با دو خط عمودی و دو خط افقی به ۹ قمست مساوی تقسیم می‌شود.
• میتوان سوژه‌ را در یکی از نقاط تلاقی این خطوط فرضی قرار داد.
• میتوان توسط تطبیق خطوط عمودی و افقی‌ فرضی پیشنهاد شده، از این ترکیب‌بندی استفاده کرد.
• در منوی دوربین های دیجیتال با انتخاب گزینه Grid خطوط فرضی نسبت یک سوم روی LCD نمایان می شود.

در این تصویر سوژه دقیقاٌ در خط یک سوم سمت راست قرار گرفته است.

نسبت طلایی (Golden Ratio)

• نسبت طلایی ممکن است کمی گیج کننده باشد.
• نسبت طلایی بر تقسیم‌بندی با نسبت ۱٫۶۱۸ تاکید دارد.
• طبیعتاٌ در لحظه‌ی عکاسی رعایت این ترکیب‌بندی کار دشواری است.
• در ترکیب‌ بندی با نسبت طلایی خطوط در مرکز قاب متمرکز و به یکدیگر نزدیک می‌شوند.
• این تقسیم بندی بصورت سه هشتم تصویر در قسمت بالا، دو هشتم در میانه و ۳ هشتم در قسمت پایین می باشد.
• نسبتی که توضیح داده شد، ساده ترین نوع در نسبت طلایی است.
• می‌توان مستطیل‌های تشکیل شده در تصویر را باز هم با همان نسبت طلایی تقسیم و آن را دنبال کرد.
• نسبت طلایی سال‌هاست که توسط انسان در سازه‌های مختلف و آثار هنری استفاده می‌شود.

سوژه کاملاٌ در نقطه‌ی تقاطع خطوط با نسبت طلایی است.

مارپیچ طلایی (Golden Spiral)

• با ترسیم یک کمان به شعاع برابر ضلع مربع برای هر مربع در نمودار نسبت طلایی، منحنی مارپیچ طلایی (دنباله فیبوناچی) ایجاد می شود.
• یکی از ابزارهای ترکیب بندی عکس برای هدایت چشم بیننده به نقطه مورد نظر عکاس، مارپیچ طلایی است.
• مارپیچ منحنی نیز یک ابزار خوب برای تقسیم‌بندی خطوط منحنی به جای خطوط مستقیم است.
• همه‌ی اشکال مارپیچ در طبیعت، از این ترکیب طلایی بهره مند هستند.
• محاسبه‌ و استفاده از این نسبت برای ترکیب‌ بندی عکس کمی سخت است.
• می‌تواند به عنوان یک ابزار بصری از آنها برای ایجاد تمرکز بر روی یک نقطه‌ی خاص استفاده کرد.

• نقاشی مونا لیزا از لئوناردو داوینچی یکی از معروف‌ترین آثار هنری است که مارپیچ طلایی در آن رعایت شده است.

مثلث طلایی (Golden Triangle)

• می‌توان با استفاده از قطر تصویر، از ترکیب‌بندی مثلث طلایی استفاده کرد.
• در این ترکیب بندی یکی از قطرهای کادر تصویر در نظر گرفته می شود.
• از گوشه‌ی دیگر کادر، به طوری که قطر اصلی را با زاویه‌ی ۹۰ درجه قطع کند، خطی در نظر گرفته می شود.
• می توان سوژه‌ را در مثلثی که به وجود می آید، قرار داد.

پر کردن کامل فریم

• می‎توان  تمام سوژه‌های اضافه و مکمل را از ترکیب بندی عکس حذف و بافت را  فراموش کرد.
• زمینه را نیز کنار گذاشته و فقط سوژه را در عکس قرار داد.
• صورت دوست داشتنی این کودک سوژه‌ی خوبی برای پر کردن فریم بوده است.

ساده‌سازی

• در ترکیب‌ بندی ، تصاویر ساده از تصاویر پیچیده جذاب‌تر هستند.
• در تصاویر ساده نگاه مخاطب به سمت سوژه‌ی اصلی متمایل می‌شود.
• سوژه در تصویر، ساده‌سازی شده به خوبی خود را نشان می‌دهد.

ایجاد توازن در ترکیب بندی

• استفاده از قانون یک سوم و نسبت طلایی کمک زیادی به ایجاد توازن در عکس می کند.
• متوازن نبودن عکس باعث سنگینی تصویر به یک سمت، در ترکیب‌ بندی می شود.
• عدم توازن موجب انحراف ناخودآگاه چشم از تصویر می شود.

حالت قرار گرفتن پرنده‌ها توازن خوبی را در عکس ایجاد کرده است.

برای مشاهده بخش دوم کلیک کنید.

تهیه شده توسط EXIF.ir